Tầm nhìn AI của Sam Altman: Định hình tương lai công nghệ toàn cầu

Sam Altman thành lập công ty công nghệ đầu tiên khi còn là một thiếu niên và đã điều hành Y Combinator, vườn ươm khởi nghiệp hàng đầu thế giới, ở tuổi 28. Với tư cách là CEO của OpenAI, vị tỷ phú 40 tuổi này đã “tháo xích” cho ChatGPT, tạo nên một “con quái vật” trị giá 500 tỷ USD. Giờ đây, trong vai trò một người cha trẻ, ông đang xây dựng một tương lai mà con cái ông, và tất cả chúng ta, sẽ sống trong đó. 

Sam Altman nói rằng thanh uranium trong văn phòng ông chẳng có gì phải lo ngại cả. Nằm sừng sững trên bàn làm việc của ông tại trụ sở OpenAI ở San Francisco như một thanh “thịt bò khô Slim Jim” màu mun mập lùn, đây có lẽ là món đồ gây kinh ngạc nhất trong bộ sưu tập những phát minh lịch sử ấn tượng mà ông đã tích cóp qua nhiều năm. “Đó là uranium nghèo,” ông thản nhiên nói về thanh uranium-238, cùng loại nguyên tố được dùng để tạo ra năng lượng hạt nhân. “Nó không làm anh phơi nhiễm đâu.” Ông khua nhẹ một chiếc máy đo phóng xạ lên trên thanh uranium để chứng minh cho lời nói của mình.

“Anh tạo ra một khám phá lớn trong vật lý và… về cơ bản là mở khóa nguồn năng lượng vô tận,” ông nói về thanh uranium. “Chúng ta từng không biết gì về điều này, rồi đưa ra thuyết rằng một thứ như thế là khả thi. Chỉ vài thập kỷ sau, họ đã chế tạo được bom nguyên tử. Thật là một điều điên rồ và nhanh chóng.”

“Tôi luôn cảm thấy kinh ngạc trước việc mỗi thế hệ lại xây dựng thêm một tầng giàn giáo mới,” ông nói về tiến trình phát triển của công nghệ. “Chúng ta thực sự đang được chứng kiến điều đó ngay lúc này.”

Dù thanh uranium rất đáng nhớ, nhưng một món đồ ấn tượng khác trong bộ sưu tập của Altman lại là chiếc chip GPU cũ. Chính nó đã huấn luyện một phiên bản sơ khai của mô hình đứng sau sản phẩm mang tính biểu tượng của OpenAI, ChatGPT, thứ đã đưa AI vụt sáng thành tâm điểm vào tháng 11.2022 và kích hoạt một phản ứng dây chuyền của sự đổi mới, mà sau này có thể hóa ra cũng mang tính chuyển đổi sâu sắc như cuộc cách mạng công nghiệp.

Nước Mỹ vốn có một lịch sử lẫy lừng về những nhà cách tân đại tài – những người không được ghi danh nhờ việc tạo ra  phát minh mới, mà bởi thành tựu trong việc đưa những công nghệ tiên phong vào đời sống thường nhật bằng ý chí sắt đá và trí tuệ sắc sảo.

Những cái tên điển hình có thể kể đến như Steve Jobs, Bill Gates hay Elon Musk. Thực tế, Thomas Edison không phải là người phát minh ra bóng đèn điện. Thành công của ông, hay chính xác hơn là của đội ngũ cộng sự, nằm ở việc cải tiến dây tóc bóng đèn để kéo dài tuổi thọ thiết bị, sau đó thực hiện các chiến lược tiếp thị táo bạo để đưa sản phẩm này phủ sóng thị trường.

Altman thuộc mẫu người đó. Ông ấy giống một nhà đầu tư và người thúc đẩy tiến độ hơn là một kỹ sư hay nhà khoa học. Tầm nhìn của ông không nằm ở việc hoàn thiện các sản phẩm tiêu dùng – mà là xây dựng những hệ thống nền tảng mà toàn bộ nền kinh tế có thể sớm phải phụ thuộc vào.

ChatGPT hiện có hơn 800 triệu người dùng hàng tuần. OpenAI, với doanh thu hơn 13 tỷ USD vào năm ngoái, gần đây đã được định giá ở mức 500 tỷ USD (Altman không có cổ phần trực tiếp trong công ty, nhưng các khoản đầu tư khác giúp ông sở hữu khối tài sản ước tính khoảng 3 tỷ USD.) Được truyền cảm hứng từ OpenAI, các tập đoàn công nghệ lớn có thể đổ khoảng 500 tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu và chip AI trong năm nay. Tại thời điểm này, đây có lẽ là công ty quan trọng nhất thế giới.

Chính điều đó đã biến Altman, hiện 40 tuổi, trở thành đối tượng của những lời ca tụng không ngớt. Giám đốc điều hành Disney, Bob Iger, nhận xét rằng Altman có khả năng “nhìn thấu tương lai”. Nhà đồng sáng lập Airbnb, Brian Chesky, gọi ông là “một trong hai người tham vọng nhất mà tôi từng biết” (người còn lại là Musk).

Huyền thoại thiết kế của Apple, Jony Ive, nhận xét một cách đầy bí ẩn rằng Altman “thoải mái đối diện với những điều chưa biết, nhưng ông không hề hời hợt với trách nhiệm của mình”. Trong khi đó, nhà đầu tư mạo hiểm danh tiếng Paul Graham (cựu cố vấn của Altman tại vườn ươm khởi nghiệp Y Combinator) lại đưa ra một cái nhìn trần trụi hơn: “Cậu ấy rất giỏi trong việc thuyết phục người khác. Cậu ấy giỏi khiến mọi người làm theo những gì mình muốn.”

Dù có giọng nói nhẹ nhàng cùng phong thái điềm tĩnh đặc trưng của người vùng Trung Tây (Hoa Kỳ), Altman lại giống như một “kẻ rao hàng” trong lĩnh vực AI. Những dự đoán đầy táo bạo của ông về sự tăng trưởng theo cấp số nhân của công nghệ này cần phải trở thành hiện thực – không chỉ để chứng minh giá trị vốn hóa của OpenAI là hợp lý, mà còn để bảo đảm cho những ván cược khổng lồ về kinh tế và xã hội đang hình thành xung quanh. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu ông có thực sự biết cách để đạt được điều đó hay không. Liệu ông có thể hiện thực hóa một tương lai to lớn, thần tốc và tốn kém như những gì ông hằng mô tả?

Forbes đã theo dõi Altman trong hơn một thập kỷ qua, người hiện đứng thứ sáu trong danh sách những nhà đổi mới vĩ đại nhất còn sống của Mỹ. Năm 2015, ông là gương mặt nổi bật trong danh sách Forbes 30 Under 30 đầu tiên ở lĩnh vực vốn mạo hiểm, khi đó là nhà lãnh đạo 29 tuổi vừa mới nhậm chức của Y Combinator. “Thật tuyệt vời khi bạn có thể lập một danh sách các vấn đề của thế giới và sau đó tài trợ cho các công ty để giải quyết chúng,” ông từng chia sẻ với Forbes.

Nếu chỉ nhìn qua lăng kính của những danh mục đầu tư đó, Altman là một nhà lãnh đạo kinh doanh đầy tham vọng, người đang tỉ mỉ kiến tạo nên tầm nhìn của mình về tương lai. Khi kỷ nguyên di động dần định hình vào những năm 2010, Altman đã có những bước đi tiên tri khi hậu thuẫn cho hàng loạt công ty – ví dụ như đầu tư 15.000 USD để đổi lấy 2% cổ phần của “gã khổng lồ” thanh toán Stripe khi nó còn chưa có tên gọi, hay dẫn dắt vòng gọi vốn trị giá 50 triệu USD vào Reddit năm 2014 – những cái tên mà sau này đã trở thành trụ cột của nền kinh tế ứng dụng.

Với AI, ông ấy đang lặp lại chiến lược đó một lần nữa. Ngoài OpenAI là cái tên hiển nhiên, còn có Helion, công ty đang nỗ lực khai thác nguồn năng lượng gần như vô tận từ nhiệt hạch (loại năng lượng cung cấp sức mạnh cho mặt trời); và Oklo, đơn vị đang phát triển các lò phản ứng phân hạch hạt nhân truyền thống hơn nhưng với quy mô nhỏ hơn và có tính mô-đun. Cả hai đều có thể đáp ứng nhu cầu tiêu thụ điện năng khổng lồ của AI.

Tiếp đó là World (trước đây là Worldcoin), dự án phát triển công nghệ cung cấp “bằng chứng nhân dạng” trong một thế giới mà các sản phẩm giả mạo (deepfake) từ AI đang trỗi dậy. Ngoài ra còn có Merge Labs vừa mới thành lập, tập trung vào lĩnh vực điện toán thần kinh (neural computing). Thông qua một tổ chức phi lợi nhuận mang tên OpenResearch, Altman đã hậu thuẫn cho một trong những thử nghiệm lớn nhất tại Mỹ về thu nhập cơ bản vô điều kiện (UBI) – một nỗ lực nhằm cung cấp cho mọi công dân một khoản lương nhỏ, đảm bảo và không kèm điều kiện, coi đó như một giải pháp tiềm năng cho những biến động kinh tế mà AI có thể gây ra.

“Tôi nghĩ mình có khả năng đặc biệt tốt trong việc dự phóng nhiều thứ – về những gì sẽ xảy ra trong nhiều năm hoặc vài thập kỷ tới – và hiểu được cách mà chúng sẽ tác động qua lại lẫn nhau,” ông nói. Một số người giỏi dự đoán điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Những người khác lại thấy được cách các thế giới khác nhau sắp sửa giao thoa. “Nhưng sự kết hợp của cả hai khả năng đó chính là thế mạnh riêng của tôi.”

Nguồn: forbes.vn